Да славы — праз крыж

Парафіяльныя аб'явы Літургічны каляндар Катэхеза Кантакты Відэаматэрыялы

Да славы — праз крыж

Перажываем Вялікі пост. Праз пакутныя набажэнствы, малітву, разважанні над мукай Пана мы ўсё больш углядаемся ў крыж Збаўцы і імкнёмся адкрыць для сябе шлях да святасці. "Да славы - праз крыж" — такі наказ пакінуў нам ксёндз Уладас Пятрайціс.

Калі мы ўсур'ёз глыбока задумаемся над пакутамі Езуса Хрыста, мы абавязкова пачнём разумець, што крыж з'яўляецца чымсьці значна большым, чым проста цяжкое выпрабаванне. Крыж — гэта не толькі суровая прылада для пакутаў. Абліты крывёй Збаўцы, ён паўстае перад намі як пячатка новай дамовы, новага запавету з Богам, як прадвеснік выратавання.

Калі Божы план нашага выратавання мы здольныя ўспрымаць не толькі павярхоўна, але і з глыбокім разуменнем яго глыбіні і рэальнасці, мы павінны даць магчымасць Езусу Хрысту павесці нас за сабой па сваёй жыццёвай дарозе. Той самай, якую прайшоў і Ён: па дарозе любові, любові магутнай і ахвярнай, па дарозе напоўненай выпрабаваннямі і крыжовымі пакутамі.

Часам на некаторых этапах нашага жыцця мы пачынаем думаць, што ўжо дастаткова зрабілі ў жыцці, каб з поўным правам лічыць, што мы ідзём па дарозе да святасці. І часам настолькі ўпэненыя ў гэтым, што не заўважаем, як пачынаем таўхаць другіх на гэтай дарозе, каб самім наблізіцца да славы Хрыста, як тыя апосталы, і гэтаксама, як яны, стараемся быць далей ад Крыжа на Галгофе.

Ушанаванне Крыжа Збаўцы ў Вялікую пятніцу — сапраўды не можа не кранаць. Але як жа мала гэтае ўшанаванне адлюстроўвае нашу рэальную духоўнасць, якая вымяраецца толькі пасапраўднаму шчырай і бескарыслівай любоўю да Бога і людзей! І тут, можна сказаць, мы сустракаемся з парадоксам людскіх адносін да Бога: "Хто любіць жыццё сваё, загубіць яго; а той, хто ненавідзіць жыццё сваё на гэтым свеце, захавае яго для вечнага жыцця." (Ян 12, 25) Спытаем сябе: "Ці настолькі мы хрысціяне, каб да канца зразумець сутнасць гэтай новай дамовы, гэты новы запавет Бога?"

Жыццё спяшаецца. Крок за крокам мы ўсё набліжаемся да перамогі вечнасці. Балюча будзе перад парогам, калі зразумеем, што мы былі вельмі і вельмі далёкія ад таго жыцця, якое павінны былі пражыць. Бо занадта часта наш эгаізм, нашы звычкі, запал нашэптваюць нам пра нашу немагчымасць наблізіцца да Бога. Вельмі часта мы супакойваем сябе: "Я і так лепшы за іншых, больш малюся, у пост не ем скаромнага". Так і ідзём па жыцці, закалыхваючы сябе пахвалой і не заўважаючы, як усё далей і далей аддаляемся ад шляху, наканаванага нам Богам, ад шляху збаўлення.

Будзем жа памятаць, што Хрыстос па-сапраўднаму ацэніць нашу палавінчатасць, нашу няшчырасць і нерашучасць. Нібы засцерагаючы ад лішняй самаўпэўненасці, ад павярхоўнай святасці, ад залішне высокай ацэнкі сябе. Святое Евангелле нагадвае нам: "Калі пшанічнае зерне, упаўшы ў зямлю, не памрэ, то застанецца адно, а калі памрэ, то прынясе багаты плён". (Ян 12, 24)

Падчас розных выпрабаванняў мы шукаем і знаходзім тысячы прычын, мноства найпрыгажэйшых слоў, каб апраўдаць нашу слабасць. Часам выпрабаванні яшчэ толькі набліжаюцца да нас, а мы ўжо загадзя старанна шукакем шляхоў, як іх абысці. Мы з усёй сілы імкнёмся засцерагчыся ад усяго, што нясе нам выпрабаванні. Мы вельмі любім браць, але не спяшаемся даваць. Мы імкнёмся наблізіцца да славы Уваскрослага Збаўцы, але ўцякаем ад Яго Крыжа.

Наша чалавечая слабасць паслужліва падказвае нам самыя розныя выйсці са складаных становішчаў у жыцці. Іншы раз мы ўмела апраўдваем сваю жорсткасць і нават подласць у адносінах да другіх людзей. Іншы раз для таго, каб супакоіць сваё сумленне, мы нават сцэну з Евангелля ўспомнім. Тое месца, дзе Езус Хрыстус моліцца свайму Айцу Нябеснаму: "Цяпер усхвалявана душа Мая;... Ойча, захавай Мяне ад гэтай гадзіны". Мы прыгадваем гэтыя словы, але зусім не хочам памятаць наступныя: "Але ж дзеля гэтай гадзіны Я і прыйшоў" (Ян 12, 27).

Вялікі пост — найлепшы час для разумення ўсяго вучэння Хрыста, Яго жыцця і пакутаў. Гэта час аналізу і абдумвання свайго жыццёвага шляху. "Які я?" — вось пытанне. Як я іду па жыцці: ці толькі да славы Езуса Хрыста альбо разам з ім гатовы раздзяліць гэты шлях і на Галгофу. Старажытныя мудрацы казалі: "Да зорак — праз пакуты". Мой сённяшні наказ: "Да славы — праз крыж".

Неўзабаве мы зведаем вялікую радасць Уваскрашэння Хрыста. Яшчэ не позна задумацца — куды кліча мяне маё сэрца. Мне хочацца верыць, што апошнія дні, самыя страшныя дні Хрыстовых пакутаў, стануць для нас пачаткам нашага духоўнага абуджэння. Каб і з цвікамі ў прабітых руках, і з кап'ём ля параненага сэрца Езуса Хрыста магчыма было наша адраджэнне. Каб для кожнага з нас спраўдзіліся словы прарока Эзэхіэля: "І дам ім другое сэрца ды духа новага дам у нутро іх; і выкіну сэрца скамянелае з цела іх, і дам ім сэрца цялеснае, каб хадзілі паводле прыказанняў Маіх" (Эзх 11, 19-20)

кс.Уладас Пятрайціс
"Голас душы", №2, сакавік 1991 г.