WYSIWYG Web Builder
Маці Божая Балесная
15 верасня — успамін Найсвяцейшай Панны Марыі Балеснай. Тытул Маці Божай Балеснай, дадзены Багародзіцы, засяроджвае ўвагу на Яе моцных пакутах і смутку падчас мукі і смерці нашага Пана. Успамін Маці Божай Балеснай, побач са святам Узвышэння Святога Крыжа — непарыўны смутак Езуса і Марыі.
Традыцыйна гэтыя пакуты не абмяжоўваліся мукай і смерцю; хутчэй, яны ўключалі ў сябе сем смуткаў Марыі, якія былі прадказаны святаром Сімяонам, які абвясціў Марыі: «Вось гэты прызначаны на падзенне і на паўстанне многіх у Ізраэлі і на знак, якому супраціўляцца будуць. А праз Тваю душу пройдзе меч, каб выявіліся думкі многіх сэрцаў». (Лк 2, 34-35). Гэтымі словамі прарок Сімяон падчас ахвяравання Езуса ў святыні прадказаў пакуты Марыі. Марыя, як самая пакорлівая і верная Слуга Пана, мела асаблівы ўдзел у справе збаўлення Хрыста, якая вяла праз крыж.

На працягу многіх стагоддзяў Касцёл адзначаў два святы ў гонар пакут Найсвяцейшай Дзевы Марыі: у пятніцу перад Вербнай нядзеляй — ​​Маці Божай Балеснай і 15 верасня —  Сямі смуткаў Найсвяцейшай Панны Марыі. Першае свята было ўпершыню ўведзена ў Германіі ў 1423 годзе ў Кёльнскай дыяцэзіі і называлася «Спачуванне Марыі ў якасці адкуплення за гвалт, учынены гусітамі над каталіцкімі храмамі». Першапачаткова яно адзначалася ў пятніцу пасля трэцяй нядзелі Вялікадня. У 1727 годзе Папа Бенедыкт XIII пашырыў яго на ўвесь Касцёл і перанёс на пятніцу перад Вербнай нядзеляй.

Другое свята мае крыху іншы характар. Яно ўшаноўвае Марыю як Маці Божую Балесную і Каралеву Мучанікаў не столькі ў хрысталагічным сэнсе, колькі ў гістарычным, нагадваючы пра больш важныя этапы і сцэны драмы і пакут Марыі. Сэрвіты першымі ўвялі гэтае свята. З 1667 года яно пачало распаўсюджвацца на некаторыя дыяцэзіі. У 1814 годзе Пій VII пашырыў яго на ўвесь Касцёл і прызначыў свята на трэцюю нядзелю верасня, а  Папа Пій X устанавіў дакладную дату — 15 верасня.

Абодва святы адзначаюцца паралельна са святамі Мукі Пана і ў пэўнай ступені ім адпавядаюць. Першае непасрэдна звязана з Вялікім тыднем, а другое — са святам Узвышэння Святога Крыжа. Свята, якое адзначалася перад Вербнай нядзеляй, было адменена ў сувязі з пераглядам календара пасля Другога Ватыканскага сабору.
З XIV стагоддзя матывамі Сямі пакутаў Марыі сталі:

1. Прароцтва Сімяона (Лк 2,34-35).
2. Уцёкі ў Егіпет (Мц 2,13-14).
3. Марыя і Юзаф губляюць дванаццацігадовага Езуса ў Езуралеме (Лк 2,43-45).
4. Сустрэча Марыі з Езусам на Крыжовым шляху (Евангеллі пра гэта не згадваюць).
5. Укрыжаванне і смерць Езуса (Мц 27,32-50; Мк 15,20б-37; Лк 23,26-46; Ян 19,17-30).
6. Зняцце Езуса з крыжа (Мк 15,42-47; Лк 23,50-54; Ян 19,38-42).
7. Пахаванне Пана ў грабніцы (Мц 27,57-61; Мк 15,42-47; Лк 23,50-54; Ян 19,38-42).

Марыя як Маці Збаўцы вельмі пакутавала. Нам невядома, ці ведала яна дакладна, што чакае яе Сына. Некаторыя каталіцкія аўтары лічаць гэта само сабой зразумелым. На іх думку, паколькі Марыя была адорана асаблівым святлом Святога Духа адносна разумення святых кніг, дзе пакуты і смерць Збаўцы свету прадказаны ў шматлікіх месцах і часам вельмі падрабязна, яна таксама ведала пра будучыя пакуты свайго Сына. Іншыя аўтары, спасылаючыся на ўрыўкі, дзе неаднаразова падкрэсліваецца, што Марыя не разумела ўсяго, што адбывалася, перакананыя, што Марыя не ведала загадзя ва ўсіх падрабязнасцях пра жыццё і смерць свайго Сына.

Марыя была не проста пасіўным сведкам пакут Пана Езуса, але ўдзельнічала ў іх найбольш поўна. Немагчыма ўявіць, нават на ўзроўні самой прыроды, каб маці не адчувала пакут пры выглядзе свайго паміраючага сына. Марыя пакутавала, як ніхто іншы на зямлі. Яна ўсведамляла, што яе Сын — Збаўца чалавечага роду.

Сярод святых, якія вылучаліся асаблівай пашанай да Маці Божай Балеснай, можна назваць сем заснавальнікаў ордэна сэрвітаў (XIII стагоддзе), святы Бернардын Сіенскі (+1444), святы Павел ад Крыжа (+1775).

Хрысціянская іканаграфія звычайна адлюстроўвае Маці Божую трыма спосабамі: самыя раннія выявы паказваюць Марыю пад крыжам Хрыста, а крыху пазнейшыя выявы (з XIV стагоддзя) маюць форму «П'еты», гэта значыць скульптуры або карціны Марыі з Езусам, пакладзеным на яе калені пасля смерці. У гэты час з'яўляюцца выявы і фігуры Марыі з мячом, які пранізвае яе грудзі або сэрца. Пазней колькасць мячоў ўзрастае да сямі. Таксама добра вядомы сярэднявечны гімн «Stabat Mater», які апявае смутак Марыі. Тэма спачування Марыі ў справе адкуплення таксама адлюстравана ў вядомай вялікапоснай малітве Песні жальбы.

Праз успамін Марыі Балеснай мы ўсведамляем пакуты, якія перажыла Маці Божая, якая была злучана з Хрыстом, нават у Яго муках, пакутах і смерці.

Пераклад паводле Gorki.michalici
Рымска-каталіцкая парафія Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі
Адрас для карэспандэнцыі:

вул. Паштовая, д.11,
211287 г. Міёры
Віцебская вобласць
Тэлефон: +375 (2152) 41836
е-mail:
kascelmery@gmail.com
Выкарыстанне матэрыялаў дазваляецца пры ўмове спасылкі (гiперспасылкi) на kascelmery.by